Toksyczne relacje- jak przerwać błędne koło wyboru niewłaściwych partnerów i stworzyć zdrową, głęboką relację?

Dlaczego tkwimy w relacjach, które nam nie służą, a wręcz szkodzą? Czy jesteśmy w stanie przepracować toksyczne relacje sami?

Często słyszymy w naszych gabinetach: „Gdzie ja miałam oczy”, „Jak mogłam znowu wybrać źle”, „Co ze mną jest nie tak skoro nie potrafię stworzyć normalnego związku”?

Niestety muszę rozczarować osoby, które oczekują prostej odpowiedzi, ponieważ taka nie istnieje. Kolejną rzeczą, którą powtarzają pacjenci jest: „Ja to wszystko wiem – jaki mam model przywiązania, wiem skąd to się wzięło, a mimo to dalej wybieram niewłaściwych partnerów, jak to możliwe”?

Możliwe, ponieważ nasza psychika to nie tylko myślenie, ale też skomplikowane powiązanie między ciałem, umysłem i emocjami, a do tego wszystkiego można jeszcze dodać doświadczenia z dzieciństwa i rolę, jaką odegrali w nim rodzice oraz naszą nieświadomość, w której wiele jest nierozwiązanych konfliktów i pragnień.

Wiedzieć to jedno, a przepracować to drugie

Dlatego nie kupuj kolejnej książki ani nie scrolluj kolejnych rolek – wiesz już dostatecznie dużo. Może teraz nadszedł czas, żeby pozwolić sobie po prostu czuć, skupić się bardziej na doświadczeniach i emocjach, odpuścić trochę wieczną analizę, która, jak większość z nas wie, prowadzi w dalekie meandry lęku i poczucia bezradności.

Wiedzieć to jedno, a czuć i przepracować emocje, które m.in. powodują wybieranie niewłaściwych osób, to dwie różne rzeczy. O ile do pierwszego możemy dojść sami, drugiego samodzielnie nie przepracujemy.

Dla jasności – w terapii również poszerzamy wgląd we własne myślenie oraz nasz dialog wewnętrzny, czasem jedno i drugie modyfikujemy, ale to wciąż jeden z poziomów, które są na powierzchni, a nie tylko tego oczekujemy od terapii.

Toksyczne relacje – czy można to zmienić?

Jeśli wybierasz partnerów/partnerki, które Cię krzywdzą, źle traktują, w relacjach romantycznych nie umiesz stawiać granic, dajesz z siebie zdecydowanie za dużo, a w zamian nie otrzymujesz wiele, mam dla Ciebie lepszą i gorszą wiadomość.

Gorsza jest taka, że nie da się tego „wyleczyć” na poziomie poznawczym, naukowym, myślowym.

Lepsza jest taka – że tak, da się wyjść z toksycznych relacji, z wybierania narcystycznych partnerów i da się zbudować siebie oraz więzi, jakie tworzysz z innymi, na nowo.

Wymaga to jednak wysiłku, zaangażowania, czasu i znalezienia dobrego, doświadczonego terapeuty oraz autentycznego bycia w procesie terapeutycznym.

Jak wygląda praca terapeutyczna?

Część naszych terapeutów w Horyzont Psychoterapia pracuje właśnie w ten sposób – na poziomie świadomym i głębiej, na nieświadomych procesach, mechanizmach obronnych oraz konfliktach wewnętrznych, które pchają Cię w ramiona toksycznych partnerów.

Uważam, że w przypadku trudnych, traumatycznych doświadczeń z dzieciństwa, deficytów poczucia akceptacji i uwagi, braku miłości bezwarunkowej, ciepła lub zaopiekowania, dobrze jest trafić do doświadczonego terapeuty integracyjnego, psychodynamicznego czy poznawczo-behawioralnego pracującego ze schematami.

Skąd bierze się wybór niewłaściwych partnerów?

Skoro jesteśmy przy nieświadomości, warto wspomnieć, że wybierając partnerów podobnych do naszego ojca lub matki, zataczamy koło odtwarzania toksycznej relacji z kilku powodów.

Może pracować w nas pragnienie, by kogoś naprawić lub uratować, bo wydaje nam się, że poczulibyśmy ogromną ulgę i odzyskalibyśmy poczucie sprawczości, którego w dzieciństwie nie mieliśmy.

Ratujemy po to, by ktoś się odwdzięczył, pokochał nas, zauważył i został z nami na zawsze.

Kolejną rzeczą, która może nas pchać w kierunku destrukcyjnych relacji, jest pragnienie zrealizowania marzenia z dzieciństwa – że rodzice mogą przestać walczyć i stworzyć bezpieczną relację, dzięki czemu i my poczujemy się bezpiecznie.

Dlaczego powielamy toksyczne schematy?

Prawda jest taka, że emocje i relacje, które znamy, którymi zostaliśmy ukształtowani – mimo że trudne i bolesne – są czymś znanym i wydają nam się bardziej bezpieczne niż nowe, nieznane.

A może jesteś tą osobą, która woli szorstkość niż ciepło i bliskość w relacji?

Czasem słyszę w gabinecie: „Dziwnie się czuję, kiedy ktoś jest dla mnie miły”, „Nie nawykłam, żeby ktoś był dla mnie tak dobry – to sprawia, że się zamykam”.

Na szczęście są to obszary, które są możliwe do przepracowania w terapii.

Proces zmiany – co się dzieje w terapii?

Praca nad różnego rodzaju brakami w relacji z naszymi rodzicami wymaga powrotów do trudnych doświadczeń, zrozumienia mostów, które łączą przeszłość z teraźniejszością, oraz odczucia jeszcze raz emocji, których często się boimy.

To także przywracanie poczucia sprawczości i rozprawienie się ze złością, lękiem i wstydem, które paraliżowały nas w dzieciństwie.

Z tą różnicą, że teraz mamy terapeutę, który przeprowadzi nas przez tę podróż i będzie naszym towarzyszem, dając poczucie bezpieczeństwa, empatii i zrozumienia.

My terapeuci nazywamy to korektywnym doświadczeniem.

Inne przyczyny toksycznych relacji

Wybieranie toksycznych partnerów może mieć również inne podłoże, takie, o którym tu nie wspomniałam – może za coś się karzemy, może nie wierzymy, że stać nas na lepsze życie, może mamy przekonanie, że sami sobie nie poradzimy albo że nie zasługujemy na szczęście.

Powodów może być wiele – ważne, aby każdy z nich zaprowadził nas do gabinetu psychoterapii, w którym odnajdziemy spokój, poczucie bezpieczeństwa i zaczniemy wzrastać.

Katarzyna Wieczorek- Borek,
psychoterapeutka integracyjna

FAQ – najczęstsze pytania o toksyczne relacje

Czy można samemu wyjść z toksycznej relacji?

Pierwszy krok można zrobić samodzielnie, ale głęboka zmiana najczęściej wymaga pracy terapeutycznej.

Dlaczego ciągle wybieram niewłaściwych partnerów?

Najczęściej wynika to z nieświadomych schematów i doświadczeń z dzieciństwa.

Czy terapia pomaga w toksycznych relacjach?

Tak – szczególnie gdy obejmuje pracę z emocjami, a nie tylko analizę myślenia.

Jak rozpoznać toksyczną relację?

To relacja, w której brakuje wzajemności, granic i poczucia bezpieczeństwa.

Jeśli zmagasz się z trudnościami w relacjach, chciałbyś/chciałabyś nauczyć się budować więzi z innymi na nowo warto sięgnąć po profesjonalne wsparcie, jesteśmy dla Ciebie w trzech lokalizacjach w Horyzont Psychoterapia w Warszawie: