Styl przywiązania a związki- jak dzieciństwo wpływa na bliskość
Mamy wrażenie, że o stylach przywiązania zostało już powiedziane wszystko, my postaraliśmy się zebrać najważniejsze informacje i podpowiedzi-które mamy nadzieję będą pomocne w zrozumieniu sedna zagadnienia oraz wybraniu dla siebie odpowiedniej formy pomocy.
Dlaczego jedni ludzie z łatwością wchodzą w bliskie relacje, a inni wciąż boją się odrzucenia, nadmiernie kontrolują partnera lub unikają zaangażowania?
Dlaczego w związkach często powtarzamy te same schematy, mimo że bardzo chcielibyśmy aby tym razem było inaczej?Odpowiedzi na te pytania często prowadzą nas do stylu przywiązania, który kształtuje się już w dzieciństwie i ma ogromny wpływ na nasze dorosłe relacje.
Czym jest styl przywiązania?
Styl przywiązania to względnie trwały sposób przeżywania bliskości, zależności i bezpieczeństwa w relacjach. Kształtuje się we wczesnym dzieciństwie, głównie na podstawie relacji z opiekunami- tego, czy byli dostępni emocjonalnie, przewidywalni i reagowali na potrzeby dziecka. Teoria przywiązania od momentu sformułowania przez Johna Bowlby’ego stanowi fundament badań nad rozwojem emocjonalnym, regulacją afektu oraz tworzeniem bliskich więzi. Współczesna psychoterapia coraz częściej wykorzystuje ją do rozumienia trudności pojawiających się w związkach dorosłych.
Badania z zakresu neurobiologii wskazują, że wczesne relacje wpływają na rozwój struktur mózgowych odpowiedzialnych za regulację emocji (m.in. układ limbiczny, kora przedczołowa). Styl przywiązania koreluje z funkcjonowaniem osi stresu, poziomem kortyzolu oraz aktywnością układu oksytocynowego. Oznacza to, że reakcje w bliskich relacjach nie są wyłącznie „kwestią charakteru”, lecz mają swoje biologiczne i rozwojowe uwarunkowania.
Choć styl przywiązania powstaje bardzo wcześnie, nie jest wyrokiem na całe życie. Zrozumienie własnego stylu przywiązania może być pierwszym krokiem do budowania zdrowszych, bardziej satysfakcjonujących relacji.
Główne style przywiązania u dorosłych
Styl bezpieczny
Osoby z bezpiecznym stylem przywiązania potrafią być blisko, ale też zachować autonomię. Ufają partnerowi, potrafią komunikować potrzeby i regulować emocje w relacji. Konflikty są dla nich trudne, ale nie zagrażają poczuciu więzi.Styl lękowo- ambiwalentny
Charakteryzuje się silną potrzebą bliskości połączoną z lękiem przed odrzuceniem. Osoby te często analizują zachowanie partnera, boją się, że „nie są wystarczające”, mogą reagować zazdrością lub nadmiernym dostosowaniem się.Styl unikający
Osoby unikające cenią niezależność i często dystansują się emocjonalnie. Bliskość może wywoływać u nich napięcie, dlatego minimalizują potrzeby emocjonalne- swoje i partnera.Styl zdezorganizowany
Łączy elementy lęku i unikania. Bliskość jest jednocześnie bardzo potrzebna i bardzo przerażająca. Ten styl często wiąże się z doświadczeniami traumy relacyjnej.
Jak dzieciństwo wpływa na dorosłą bliskość?
W dzieciństwie uczymy się:
- czy świat relacji jest bezpieczny,
- czy nasze emocje są ważne,
- czy możemy liczyć na innych,
- czy bliskość wiąże się z ulgą, czy z bólem.
Te doświadczenia zapisują się nie tylko w przekonaniach, ale też w ciele i emocjach. Dlatego w dorosłości często reagujemy automatycznie, nawet jeśli zdajemy sobie sprawę, że partner nie jest naszym rodzicem.
Czy możliwa jest modyfikacja stylu przywiązania?
Badania kliniczne i neurobiologiczne wskazują, że styl przywiązania może ulegać zmianie. Psychoterapia sprzyja temu procesowi poprzez:
- stworzenie stabilnej, przewidywalnej relacji terapeutycznej pełniącej funkcję bezpiecznej bazy,
- korektywne doświadczenia emocjonalne,
- rozwijanie zdolności mentalizacji i refleksji nad własnymi stanami emocjonalnymi,
- stopniowe integrowanie doświadczeń z dzieciństwa,
- uczenie się nowych sposobów regulowania bliskości i autonomii.
Zmiana nie polega w tym przypadku na „usunięciu” stylu przywiązania, lecz na zwiększeniu elastyczności i poczucia bezpieczeństwa w relacjach.
Jeśli relacje są źródłem chronicznego stresu, lęku lub powtarzającego się cierpienia, warto zgłosić się z tym zagadnieniem do psychoterapeuty. Praca nad stylem przywiązania może prowadzić do trwałej poprawy jakości relacji.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy każdy ma jeden styl przywiązania?
Najczęściej dominuje jeden styl, ale w różnych relacjach mogą ujawniać się różne jego aspekty.
Czy styl przywiązania wpływa tylko na związki romantyczne?
Nie – wpływa także na relacje przyjacielskie, rodzinne i zawodowe.
Skąd mam wiedzieć, jaki mam styl przywiązania?
Pomocna może być autorefleksja, literatura psychologiczna lub konsultacja z psychoterapeutą. Czasem trudno określić rodzaj stylu przywiązania ale ważne jest poczucie, że nie tworzymy relacji w taki sposób, który jest dla nas dobry i bezpieczny.
Czy można mieć bezpieczny styl przywiązania po trudnym dzieciństwie?
Tak. Dzięki terapii i bezpiecznym relacjom w dorosłości możliwa jest zmiana stylu przywiązania. Pamiętajmy, że wymaga to czasem dłuższego procesu terapeutycznego, ,,przepracowania” swoich doświadczeń z dzieciństwa i zaangażowania w proces zdrowienia.
Kiedy warto zgłosić się do psychoterapeuty?
Gdy relacje są źródłem cierpienia, lęku, powtarzających się konfliktów lub poczucia samotności mimo bycia z kimś. Kiedy czujemy się niepewnie w relacjach z innymi, doświadczamy poczucia gorszości, wstydu lub nie jesteśmy w stanie wyrażać swoich potrzeb, granic, emocji w spokojny ale zdecydowany sposób. Każdy moment, w którym czujemy potrzebę rozmowy i wyrażenia uczuć jest dobrym momentem do rozpoczęcia psychoterapii.
Jaki nurt terapeutyczny jest najlepszy w pracy nad zmianą negatywnego stylu przywiązania?
Nie nurt terapeutyczny a relacja terapeutyczna ma największe znaczenie w przypadku zmiany stylów przywiązania, ponieważ praca terapeutyczna dotyczy tworzenia niewłaściwych więzi z innymi ludźmi. Stworzenie korektywnej, zdrowej relacji z terapeutą jest kluczowe by nauczyć się tworzyć zdrowe więzi w innych relacjach. Jeśli mamy mimo to podpowiedzieć-zachęcamy do wybrania doświadczonego specjalisty, który specjalizuje się w głębszej pracy terapeutycznej sięgającej do naszego dzieciństwa-terapia integracyjna, terapia schematów.
https://psychoterapiahoryzont.pl/terapeuci/aleksandra-peczsz-okonska/
https://psychoterapiahoryzont.pl/terapeuci/karolina-wlostowska/
https://psychoterapiahoryzont.pl/terapeuci/malgorzata-niedzwiedz/
Psychoterapia jako krok w stronę bezpieczniejszej relacji
Zrozumienie własnego stylu przywiązania pozwala spojrzeć na relacje z nowej perspektywy- nie jako na zbiór nieudanych wyborów czy naszych niepowodzeń- lecz jako efekt głęboko zakorzenionych mechanizmów, które kiedyś pełniły funkcję ochronną. Psychoterapia daje przestrzeń, by te mechanizmy rozpoznać, zrozumieć ich źródło i stopniowo je modyfikować.
W Horyzont Psychoterapia w Warszawie pracujemy w oparciu o aktualną wiedzę naukową oraz uważną, bezpieczną relację terapeutyczną. Towarzyszymy pacjentom w odkrywaniu ich schematów, regulowaniu emocji i budowaniu większego poczucia bezpieczeństwa w relacjach- zarówno z innymi, jak i z samym sobą.
Jeśli zauważasz, że bliskość wiąże się dla Ciebie z lękiem, wycofaniem lub powtarzającym się cierpieniem, psychoterapia może być ważnym krokiem ku zmianie. Zapraszamy do kontaktu i umówienia pierwszej konsultacji- to początek procesu, który może realnie wpłynąć na jakość Twojego życia i relacji.
Nasze lokalizacje w Horyzont Psychoterapia w Warszawie:
• Ochota- Racławicka 156
• Bemowo- Kazubów 6
• Bemowo- Muszlowa 45
https://psychoterapiahoryzont.pl/umow-wizyte/
