Blog

Powrót do szkoły z troską o emocje

Początek września to dla wielu rodzin czas emocjonalnego przejścia. Z jednej strony ekscytacja związana z nowym rokiem szkolnym, a z drugiej – napięcie, stres, a czasem nawet lęk. Zarówno młodsze dzieci, jak i nastolatki mogą mierzyć się z wieloma trudnymi uczuciami związanymi z powrotem do szkoły.

Choć powrót do szkoły może wydawać się czymś zupełnie naturalnym, dla wielu młodych ludzi to moment realnego stresu. Zrozumienie jego źródeł i świadome wsparcie ze strony dorosłych mogą znacząco ułatwić dziecku wejście w nowy rok szkolny z większym spokojem i poczuciem bezpieczeństwa.

Dlaczego powrót do szkoły bywa trudny?

U dzieci:

zmiana rytmu i struktury dnia – po wakacjach pełnych swobody nagłe wejście w tryb wczesnego wstawania, lekcji i obowiązków może być szokiem
lęk przed oceną – dzieci obawiają się nie tylko sprawdzianów, ale i tego, jak zostaną ocenione przez nauczycieli i rówieśników
niepewność relacyjna – „czy będę mieć z kim siedzieć?”, „czy ktoś się ze mnie nie będzie śmiał?”

U nastolatków:

presja sukcesu i oczekiwań – młodzież często czuje, że musi „dowieść swojej wartości” poprzez wyniki, zaangażowanie, wygląd czy popularność
trudności tożsamościowe – szkoła to pole walki o akceptację, niezależność i przynależność; nastolatek może jednocześnie chcieć być „jak inni” i „być sobą” – co często rodzi wewnętrzny konflikt
relacje rówieśnicze i napięcia społeczne – wykluczenie, hejt, konflikty w grupie – to realne źródła stresu dla młodych ludzi

Co możemy zrobić jako dorośli dla dziecka?

Przyjmij emocje, nie próbuj ich „naprawiać”
Zamiast mówić „Nie masz się czego bać”, spróbuj:
„Widzę, że się martwisz. Chcesz mi o tym opowiedzieć?”
Akceptacja emocji pomaga dziecku poczuć się bezpiecznie i zrozumiane.
Przywracaj rutynę stopniowo
Wprowadź stałe pory snu, posiłków i aktywności na kilka dni przed rozpoczęciem roku szkolnego. Rutyna buduje poczucie bezpieczeństwa.
Mów o tym, co znane i przewidywalne
Opowiedz dziecku, jak może wyglądać pierwszy dzień, kto będzie w klasie, co się może wydarzyć. Konkret zmniejsza lęk przed nieznanym.

4. Wzmacniaj kompetencje, nie wyniki
Zamiast „Musisz mieć dobre oceny”, lepiej powiedzieć:
„Wierzę, że dasz sobie radę, nawet jeśli nie wszystko pójdzie idealnie”

Jak wspierać nastolatka?

Rozmawiaj- ale nie zawsze wprost
Nastolatki nie zawsze chcą rozmawiać o emocjach; czasem łatwiej otwierają się przy wspólnym spacerze, grze lub podczas jazdy samochodem; liczy się uważna obecność, niekoniecznie „poważna rozmowa”
Uszanuj potrzebę autonomii
Zamiast dawać gotowe rady, pytaj:
„Co Twoim zdaniem mogłoby Ci pomóc?”
„Jak mogę Cię wesprzeć w tych pierwszych dniach szkoły?”
Bądź uważny na sygnały kryzysu
Wycofanie, nagłe pogorszenie nastroju, problemy ze snem, niechęć do kontaktów społecznych – to sygnały, że nastolatek może nie radzić sobie z emocjami; nie ignoruj ich
Buduj relację, nie tylko kontrolę
Zamiast skupiać się wyłącznie na ocenach, pytaj:
„Jak się czujesz w klasie?”
„Z kim najchętniej rozmawiasz?”
„Co było dziś najtrudniejsze, a co najfajniejsze?”

Kiedy warto zwrócić się po pomoc psychologiczną?

Niektóre trudności mogą wymagać wsparcia specjalisty – psychologa dziecięcego lub psychoterapeuty. Warto rozważyć konsultację, jeśli:

dziecko lub nastolatek przewlekle odczuwa lęk przed szkołą
pojawiają się objawy somatyczne (np. bóle brzucha, głowy) bez medycznej przyczyny
dochodzi do unikania szkoły, nieobecności, wycofania
obserwujesz trudności emocjonalne: płaczliwość, rozdrażnienie, przygnębienie, agresję, izolację

Powrót do szkoły to nie tylko nowy plecak i zeszyty – to ogromna zmiana emocjonalna i społeczna, zarówno dla dzieci, jak i nastolatków. Jako dorośli możemy sprawić, że ten czas stanie się dla nich łatwiejszy – poprzez akceptację emocji, rozmowę, wsparcie i zaufanie do ich możliwości.

Jeśli zauważasz, że Twoje dziecko doświadcza trudności w adaptacji, stresie czy spadku motywacji, warto poszukać profesjonalnego wsparcia. W Horyzont Psychoterapia zapraszamy do kontaktu rodziców młodzieży od 13. roku życia. Wspólnie możemy pomóc młodym ludziom spokojniej wejść w nowy rok szkolny, wzmocnić ich zasoby i zadbać o dobrostan psychiczny.