Czy czas studiów to dobry moment na terapię?

Terapia na studiach może być szczególnie wartościowa, bo jest to specyficzny etap życia – wielu studentów czuje się już dorosłymi, ale nie zawsze są jeszcze całkowicie niezależni od rodziców. Podejmują pierwsze ważne decyzje, wchodzą w bardziej poważne relacje, doświadczają pierwszych poważnych rozstań, porażek, odrzuceń czy bolesnych ocen.

W tym czasie nastoletnie jeszcze często potrzeby i pragnienia zderzają się ze światem, w którym trzeba brać odpowiedzialność za siebie i swoje błędy. Światem, który bywa wymagający, momentami bezwzględny, czasem po prostu nudny i pozbawiony zrozumienia. W takich okolicznościach łatwo poczuć się pogubionym, rozżalonym, zalęknionym i niepewnym siebie. To właśnie moment, w którym pomoc psychologiczna dla studentów może mieć ogromne znaczenie.

Jak studia mogą pogłębiać lęk, fobię społeczną i niską samoocenę?

Zazwyczaj pełni nadziei i pragnienia nowych relacji oraz przygód wyruszamy w kilkuletnią podróż „studia”. Często wiąże się to z przeprowadzką z domu rodzinnego do akademika lub stancji, czasem z mniejszej miejscowości do dużego miasta. Wcześniej, jeśli pojawiały się trudności, rodzice lub inne bliskie osoby często mogli szybko zareagować.

W nowej rzeczywistości odpowiedzialność spoczywa już głównie na Tobie. Może to wywoływać duży lęk i stres, szczególnie jeśli w tle pojawiają się:

• wysokie wymagania wobec siebie,
• obawa przed oceną wykładowców i rówieśników,
• nowe sytuacje społeczne, np. wystąpienia publiczne, prezentacje, praca w grupach,
• porównywanie się z innymi („wszyscy są lepsi”, „tylko ja sobie nie radzę”).

Jeśli czujesz się samotny/a, a studia, relacje czy praca zaczynają Cię przygniatać – to jest dobry moment, aby poszukać wsparcia. Terapia dla studentów pomaga uporządkować doświadczenia, odzyskać poczucie wpływu i zbudować zdrowszą, bardziej stabilną samoocenę.

Przykład z gabinetu – historia Moniki

Niejednokrotnie słyszałam od moich pacjentów, że stracili pewność siebie, ponieważ zetknęli się z negatywnymi ocenami, krytyką od osób prowadzących zajęcia czy od innych studentów. Na podstawie  moich gabinetowych doświadczeń stworzę teraz Monikę dla lepszego zrozumienia tematu, jednak taka osoba oczywiście nie była moją pacjentką i jest to sytuacja powołana dla potrzeb artykułu. Monika przeprowadziła się z mniejszej miejscowości do Warszawy by studiować medycynę. Od podstawówki zawsze czerwony pasek, nagrody, wygrane olimpiady, nauka i wspaniałe osiągnięcia, które definiowały ją samą i jej życie. Pełna wielkich ambicji i planów rozpoczęła pierwszy rok studiów medycznych.  Studia powoli rozwiewały jej nadzieję na bycie najlepszą, a co za tym idzie jej pewność siebie legła w gruzach. Regularnie doświadczała krytyki od profesorów, mimo że uczyła się do późnych godzin nocnych jej średnia daleka była od tej, której pragnęła. Nieprzespane noce, rozczarowanie, porażki, negatywne komunikaty od innych na jej temat, brak bliskich relacji wśród rówieśników zaprowadziły Monikę prostą drogą do depresji i stanów lękowych. Zgłosiła się do psychoterapeuty kilka dni po tym, jak doznała napadu paniki podczas omawiana prezentacji w grupie-  nie była w stanie mówić bo jej serce waliło tak mocno, że obawiała się, że doznała zawału.

Jest jedno ważne pytanie- czy samoocena Moniki faktycznie została spacyfikowana podczas studiów? No właśnie- nie! Owszem Monika miała wysokie osiągnięcia w szkole podstawowej i liceum i na ich podstawie budowała swoje plany. Tylko jej poczucie wartości i samoocena były budowane na podstawie nie tego kim jest, ale tego jakie ma oceny. Co Monika słyszała od rodziców kiedy zdarzało się, ze dostała 4+? ,,Dlaczego nie 5?”, „Co dostała Magda, czyżby 5? Czyli mogłaś napisać lepiej!” 

A co słyszała kiedy dostała 5 – ? ,,Wiesz, trzymaj rękę na pulsie, nie ciesz się za bardzo, przed tobą kolejne trudne sprawdziany”.

Jak można się poczuć po takich komunikatach? W jaki sposób kształtuje się nasze myślenie o sobie i o świecie kiedy regularnie od najmłodszych lat jesteśmy ,,karmieni” czymś takim? Niestety, kiedy rodzice mówią nam takie zdania wzbudzają w nas lęk- nie ciesz się, nie ciesz, noga zawsze może Ci się podwinąć. Budują bardzo kruchy fundament naszego  poczucia wartości-  w końcu inni są lepsi od Ciebie, a Ty nie jesteś wystarczająca.

Studia bywają aktywatorem problemów, które są już w nas, i które bez przepracowania dogonią nas prędzej czy później. Często słyszę od moich pacjentów- przeszłości już nie zmienimy, po co w tym grzebać? Nie chcemy zmienić przeszłości, chcemy żeby przestała mieć wpływ na Twoje aktualne życie, żebyś nie dźwigał za sobą negatywnych, straszących przekonań na swój temat, świata czy innych ludzi, żeby ślady przeszłych negatywnych wydarzeń przestały mieć dla Ciebie znaczenie i władzę nad twoim życiem.

Psychoterapia to czas żegnania się z tym, co nam nie służy i tworzenia własnego sposobu przeżywania i myślenia, a dzięki temu tworzymy solidny fundament do dalszego budowania poczucia własnej wartości.

Tak, niską samoocenę można zmienić- ale wymaga to pogłębionej pracy z terapeutą i często przepracowania swoich traum, lęków, relacji z rodzicami i rówieśnikami.

Fobia społeczna, lęk przed oceną i nowe relacje na studiach

Wracając do naszego głównego tematu- czasu studiów, to pamiętajmy, że zaburzenia lękowe takie jak fobia społeczna mogą być reaktywowane ale i wywołane poprzez nadmierne obawianie się opinii i krytyki innych ludzi . To może brzmieć jak frazes jednak pod taką obawą jest znacznie więcej i głębiej-boimy się odrzucenia, odtrącenia przez innych, skrywamy w sobie silny lęk, często mający swoje korzenie już w dzieciństwie, ponieważ nie mieliśmy możliwości poczuć bezwarunkowej miłości czy akceptacji od rodziców.

Paradoksalnie nowe relacje mogą wzmacniać fobię społeczna, bo jeśli to nowe to nieznane, finalnie nie wiemy jak takie relacje będą wyglądać, czy możemy komuś zaufać, a co jeśli będę swobodna i naturalna, może taką  mnie nikt nie polubi? No właśnie jeśli czujemy się w środku nieciekawi, nieatrakcyjni, nudni, to nie zbudujemy relacji opartych na zaufaniu, będziemy w trybie czuwania i czyhania na błędy innych. Jak często słyszę w gabinecie- ,, Wiedziałam, że tak to się skończy, po co mu zaufałam?”, ,,Ludzie tacy już są- zawodzą, oszukują”. Jeśli chcesz tworzyć satysfakcjonujące relacje ale masz w sobie dużo lęku, kołatają się w twojej głowie podobne myśli, to gabinet psychoterapii jest dla Ciebie odpowiednim adresem, wspólnie jesteśmy w stanie to zmienić. 

Ataki paniki i zaburzenia lękowe – jak pomaga terapia na studiach?

Ataki paniki, silne napięcie, natrętne myśli, unikanie egzaminów czy wystąpień – to trudności, z którymi studenci zgłaszają się do nas bardzo często.

W Horyzont Psychoterapia:

• mamy duże doświadczenie w pracy z zaburzeniami lękowymi,
• korzystamy z przebadanych, sprawdzonych metod, głównie terapii poznawczo-behawioralnej (CBT),
• pomagamy zarówno w łagodzeniu objawów (np. napadów paniki), jak i w dotarciu do ich przyczyn.

CBT jest obecnie uznawana za jedną z najskuteczniejszych form pomocy w zaburzeniach lękowych i zaburzeniach nastroju. Terapeuci pracują nie tylko na objawach, ale także – dzięki elementom terapii schematów – na głębszych wzorcach myślenia i przeżywania.